کشف شگفت انگیز باستان شناسان درباره نخستین ملکه و پادشاه زن تاریخ مصر
به گزارش کافه تور، مریت نیث (Meretneith) یا همان بانویی که نامش به معنای محبوب نیث یا الهه جنگ و مادری است، می تواند نخستین حاکم زن در تاریخ مکتوب بشریت محسوب گردد. در حالی که تاریخ سنتی مصر باستان نام هایی مانند حاتشپسوت (Hatshepsut)، نفرتیتی (Nefertiti) و کلئوپاترا (Cleopatra) را به عنوان زنان قدرتمند این تمدن می شناسد، پژوهش های تازه نشان می دهند که قدمت فرمانروایی زنان در این سرزمین بسیار بیشتر از تصورات پیشین است.
بر اساس پژوهش های منتشر شده در نشریه مطالعات مصرشناسی پراگ (Prague Egyptological Studies)، شواهد تازه ای به دست آمده است که مقام پادشاهی مریت نیث را در دودمان نخست مصر تأیید می نماید. پژوهشگران با استفاده از روش های نوین تصویربرداری دیجیتال روی مهرهای گلی باستانی، توانستند نام این بانو را روی سرخ ها (Serekhs) یا همان نمادهای سلطنتی ویژه فرعون ها تشخیص دهند و ابعاد تازه ای از حکومت چند دهه ای او را آشکار سازند.
شواهد باستان شناسی درباره حاکمیت مریت نیث
یافت شدن نام مریت نیث روی سیزده استوانه و مهر گلی در گورستان سقاره (Saqqara)، کلید اصلی این کشف بزرگ بوده است. این مهرهای گلی که دهه ها پیش کشف شده بودند، اکنون با فناوری های پیشرفته تحلیل شده اند تا تعیین شود که این بانو نه تنها یک ملکه معمولی، بلکه یک پادشاه کامل و هم تراز با حاکمان مرد آن دوره بوده است.
مقبره باشکوه مریت نیث در ابیدوس (Abydos) نیز مدرک محکم دیگری بر قدرت بی نظیر او است. این آرامگاه شامل صدها ظرف بزرگ نوشیدنی محلی و نزدیک به پنجاه گور فرعی برای خدمتکاران و درباریان است که نشان از جایگاه بسیار رفیع او دارد. کتیبه های سنگی به جا مانده و شواهد تاریخی تأیید می نمایند که او کنترل خزانه داری و امور حکومتی را در دست داشته است.
مسیر قدرت و نقش های سیاسی متغیر در حکومت باستان
مریت نیث در طول دوران طولانی فعالیت سیاسی خود که شاید بیش از سی سال به طول انجامید، نقش های متفاوتی را ایفا کرد. او ابتدا به عنوان نایب السلطنه یا هم حاکم در کنار پدر احتمالی خود یعنی دجر (Djer)، سومین پادشاه مصر، فعالیتش را شروع نمود. پس از آن و زمانی که فرزندش دن (Den) به سن قانونی نرسیده بود، به عنوان نایب السلطنه اداره امور کشور را بر عهده گرفت.
انعطاف پذیری سیاسی این بانوی باستانی به او اجازه داد تا در شرایط مختلف، جایگاه خود را حفظ کند. نام او حتی بر روی مهر مقبره حاکم بعدی یعنی سمرخت (Semerkhet) نیز دیده می شود که نشان می دهد جامعه و سیاستمداران آن دوران احترام بسیار زیادی برای اقتدار و مدیریت او قائل بوده اند.
ریشه های تاریخی و نقش زنان در ساختار قدرت مصر باستان
آنالیز جایگاه زنان در دوران اولیه تاریخ مصر نشان می دهد که برخلاف تصور رایج، ساختار سیاسی پادشاهی با انعطاف پذیری زیادی همراه بوده است. در دورانی که قدرت به طور انحصاری در دست مردان تصور می شد، شخصیت هایی مانند مریت نیث توانستند با تکیه بر جایگاه خانوادگی و توانمندی های مدیریتی خود، بالاترین مسند قدرت یعنی مقام پادشاهی را تصاحب نمایند و الگویی برای فرمانروایان پس از خود بسازند.
بازتاب پژوهش های نوین در شناخت چهره های پنهان تاریخ
استفاده از فناوری های دیجیتال در باستان شناسی تحول بزرگی در بازخوانی اسناد مکتوب ایجاد نموده است. کاری که پژوهشگران دانشگاه چارلز در پراگ و دانشگاه بخارست انجام دادند، ثابت کرد که بسیاری از اسرار تاریخی پنهان در دل آثار باستانی با ابزارهای امروزی قابل کشف هستند و نام بسیاری از زنان تأثیرگذار تاریخ که زیر غبار زمان گم شده بودند، دوباره به جایگاه واقعی خود بازمی شود.
منبع: Prague Egyptological Studies
منبع: یک پزشک